EKONOMİ GÜNDEMİ - ABD’de Temmuz ayı tarım dışı istihdam verisi beklenmedik bir düşüş kaydederken, işsizlik oranının gerilemesi piyasalarda kafa karışıklığı yarattı. Manşet verilerdeki sert düşüşün arkasında mevsimsel kamu kayıpları yer alırken, gözler Fed'in hamleleri öncesinde açıklanacak enflasyon verisine çevrildi.
ABD ekonomisinden gelen son işgücü raporu, yatırımcılara birbiriyle çelişen mesajlar verdi. Temmuz ayında tarım dışı istihdam 23 bin kişi azalırken, işsizlik oranı da eş zamanlı olarak yüzde 4,1 seviyesine geriledi. İlk bakışta olumsuz görünen manşet rakamlar, detaylar incelendiğinde farklı bir tablo ortaya koyuyor.
RAKAMLARIN PERDE ARKASI
CNBC'nin haberine göre istihdamdaki 23 bin kişilik gerilemenin ana kaynağını, kamu sektöründe yaşanan 53 bin kişilik kayıp oluşturdu. Kalkınma ekonomistleri, kamudaki bu düşüşün büyük ölçüde mevsimsel etkilerden kaynaklandığına ve ilerleyen dönemde yukarı yönlü revize edilebileceğine dikkat çekiyor. Özel sektör istihdamı ise aynı dönemde 30 bin kişilik artış kaydederek dirençli duruşunu korudu.
İşsizlik oranının yüzde 4,1’e düşmesinin arkasında ise istihdam artışından ziyade, işgücüne dahil olan veya aktif olarak iş arayan kişi sayısındaki azalma etkili oldu.
İŞ GÜCÜNE KATILIM DÜŞÜK
İşgücüne katılım oranı Temmuz ayında yüzde 61,4’e geriledi. Bu düşüşte, yalnızca bu yıl gerçekleşen yaklaşık 1,4 milyon kişilik göç hareketinin 0,7 puanlık aşağı yönlü etkisi öne çıkıyor. Göç dinamiklerinin politika yapıcıların değerlendirmelerini zorlaştırdığı bu süreçte, pandemi dönemi hariç tutulduğunda son 50 yılın en düşük katılım oranına ulaşılmış olması, yüzde 4,1’lik işsizlik oranının yarattığı olumlu algıyı zayıflatıyor.
FED'İN MASASINDA NE VAR?
Raporun açıklanmasının ardından piyasalar, Federal Reserve’in (Fed) Eylül ayındaki faiz artırımı olasılığını gündemden çıkardı. Ancak analistler aceleci kararlar alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Merkez bankası yetkililerinin, düşük işsizlik oranını işgücü piyasasının nispeten istikrarlı seyrettiğinin bir göstergesi olarak kabul edebileceği belirtiliyor.
Wall Street'te öne çıkan genel görüş, Fed yetkililerinin bu raporu bir kenara bırakıp hızla önümüzdeki hafta açıklanacak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine odaklanacağı yönünde. Yine de zayıf istihdam artışının, faiz artırımındaki aciliyet hissini ortadan kaldırdığı kabul ediliyor.
PİYASA UZMANLARI NE DİYOR?
Kevin Gordon (Schwab Finansal Araştırma Merkezi Makro Araştırma ve Strateji Başkanı):
"Bu rapor, işgücü piyasasının toparlanmasının duraksayıp duraksamadığı konusunda yatırımcıları farklı sinyallerle yanıltan bir aynalar salonu gibi."
Aditya Bhave (Bank of America ABD Ekonomisti):
"Temmuz ayı istihdam raporunun net olarak biraz güvercinvari olduğunu kabul ediyoruz. Ancak Fed’in bu yıl Eylül ayından itibaren 75 baz puanlık bir faiz artırımı yapacağı yönündeki tahminimizde ısrar ediyoruz. Fed’in işgücünden ziyade enflasyona odaklanması muhtemel. Temmuz ayı TÜFE raporu, bugünkü istihdam rakamlarından çok daha önemli bir olay."
Peter Graf (Amova Asset Management Americas Baş Yatırım Sorumlusu):
"Her ne kadar borsa raporun güvercinvari sonuçlarını memnuniyetle karşılayacak olsa da, yatırımcılar daha az insanın çalıştığı bir ekonominin gelecekteki büyüme potansiyeline karşı temkinli olmalıdır."